Қырғыз Республикасындағы БОРТ локомотив қозғалыс қауіпсіздігі жүйесі

БОРТ локомотив қозғалыс қауіпсіздігі жүйесін Қырғыз Республикасының магистральдарында қолдану аясы кеңейді. 2025 жылғы 15 қыркүйектен бастап «TransEngineeringSystem» ЖШС мамандары «Транстелесофт» ЖШС өкілдері мен Бішкек локомотив депосының қатысуымен ТЭ33А сериялы тепловоздарға БОРТ локомотив қауіпсіздігі жүйесінің жиынтықтарын орнату және пайдалануға беру жұмыстары басталды.

«БОРТ» локомотив қозғалыс қауіпсіздігі жүйесі — «ТМХ-Интеллектуалды жүйелер» тобының құрамындағы «Транстелесофт» компаниясында жасалған жаңа өнім. Ол қозғалысты бақылау және апаттық жағдайлардың алдын алу мақсатында локомотивтерде, электропоездарда, дизель-пойыздарда пайдаланылады.

БОРТ жүйесі Кеден одағының ТР ТС 001/2011 техникалық регламентінің талаптарына сәйкес келеді және қозғалыс қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және тартқыш жылжымалы құрамның тиімділігін арттыруға арналған. Оны әзірлеу кезінде негізгі мақсатқа қол жеткізілді — тек қауіпсіздік құралын ғана емес, локомотивтегі цифрлық жүйелер кешенімен, сондай-ақ пойыздардың қозғалысын басқарудың заманауи инфрақұрылымдық микропроцессорлық жүйелерімен интеграциялану мүмкіндігі бар базалық цифрлық платформаны құру.

Борттық бағдарламалық-аппараттық кешен заманауи жоғары өнімді және сенімді элементтік базада құрылған. Жүйенің жұмысы датчиктер мен сақтық тұтқаларынан, серіктік навигация антенналарынан келетін ақпаратты талдаудан тұрады, соның арқасында қозғалыс параметрлері анықталады, осы сәтте рұқсат етілген жылдамдық және басқа да көптеген параметрлер қалыптастырылады. Барлық ақпаратты алмасу мен өңдеудің негізгі жұмыс циклі шамамен 250 миллисекундты құрайды.

Жүйенің инновациялық сипаты бұрынғыдан гөрі неғұрлым ықшам, үлкен функционалдық мүмкіндіктері бар схемотехниканы қолдануымен расталады. Бұл әртүрлі кіші жүйелерді бір кешенге біріктіруге, қуат стабилизаторларының, коммутаторлардың, есептеуіштердің, мониторлардың, пернетақталар мен датчиктердің санын қысқартуға мүмкіндік береді. Осындай тәсілдің арқасында ақаулар санын, локомотивтегі электрондық жабдықтардың көлемін азайтуға, басқару кабинасының эргономикасын және локомотив бригадасының жұмыс жағдайларын жақсартуға қол жеткізілді.

БОРТ жүйесі Бішкек локомотив депосында жылы қабылданды, қызмет көрсету, дешифрлеу және пайдалану мамандарына сабақтар мен нұсқаулықтар өткізілді.

Алғашқы ТЭ33А 0179 тепловозында 2025 жылғы 19-20 қыркүйекте бекітілген әдістеме бойынша сынақтар және Бішкек-Түрксіб учаскесінде комиссиялық сапар сәтті өткізіліп, БОРТ жүйесі тұрақты пайдалануға берілді.

ТЭ33А сериялы тепловоздарды жарақтандырудан кейін «Қырғыз темир жолу» ҰК» МК локомотивтерінің қозғалыс қауіпсіздігі мен жұмыс тиімділігін арттыру үшін оларды БОРТ жүйесімен жарақтандыру мақсатында 2ТЭ10М сериясын зерттеу жұмыстары басталды.